Czym jest geologia i do czego przydaje się w życiu ludzi?

Czym jest geologia i do czego przydaje się w życiu ludzi?
15 czerwca 2021 0 Comments

Geologia to jedna z najbardziej praktycznych nauk w życiu człowieka. Przydaje się zarówno przy budownictwie, jak i energetyce czy poszukiwaniu złóż. Wiele osób błędnie myli ją z archeologią czy geodezją. Co to jest geologia i jak podzielić ją ze względu na zastosowania, które posiada? 

Czym jest geologia?

W uproszczeniu geologię możemy nazwać nauką o Ziemi. W sposób naukowy stara się wyjaśnić jej budowę oraz historię, która doprowadziła do obecnego kształtu kuli ziemskiej. Zajmuje się też licznymi procesami, które zachodzą na powierzchni terenu. Zmiany wydają się czasami ledwie zauważalne, ale kontynenty czy góry poruszają się z prędkością paru milimetrów na rok. 

O nieustannych zmianach geologicznych decyduje wiele procesów wewnętrznych i zewnętrznych. Rzeczoznawca budowlany, zanim rozpocznie pracę z budynkiem, zawsze musi być poinformowany przez geologa o zagrożeniach. Mogą wynikać one z ruchów podłoża czy zmieniających się ruchów cieków rzecznych. 

Geologia bada też poszczególne skały pod kątem wykorzystania przez człowieka. Skały składają się z licznych minerałów, których jest około 3000. Mieszają się one w losowy sposób, tworząc różne odmiany skał. Niektóre powstają w głębi ziemi w czasie procesów magmowych. Część z kolei powstaje na powierzchni ziemi jako skały osadowe, w postaci piasków czy żwirów. Istnieją też skały przeobrażone pod wpływem temperatur, tak zwane metamorficzne. Każda z tych odmian jest niezbędna w różnych gałęziach przemysłu. 

Sprawdź także:

Jak praktycznie wykorzystać geologię?

Badania geologiczne gruntu mogą być najważniejszym procesem w trakcie powstawania budynków. To od nich najczęściej zależy bezpieczeństwo znajdujących się w nim ludzi. W przypadku, gdy grunt jest zbytnio nawodniony lub opiera się na niestabilnych skałach, może dochodzić do groźnych osiadań. Polegają one na stopniowym pogłębianiu się budynku w dół fundamentu. Niebezpieczne mogą być osiadania powyżej paru centymetrów.

Rzeczoznawcy budowlani nie ograniczają się jedynie do wiedzy na najbliższym terenie. Geologia przydają się im do określania położenia skarp czy osuwisk. Tworzą się one często w górach czy stokach, gdzie teren jest nachylony pod określonym kątem. Mogą one spowodować zsunięcie skał i zawalenie się ich na budynek. Nieodpowiednie badania mogą nie przewidzieć zawalenia się budynku w dół stoku. 

Istnieje także masa niebezpieczeństw, które są mniej znaczące z perspektywy Polski, ale istotne dla krajów znajdujących się przy oceanach czy brzegach kontynentów. Odpowiednie badania geofizyczne są w stanie przewidzieć trzęsienia ziemi i wybuchy wulkanów. Budynki znajdujące się w strefach zagrożenia muszą być odpowiednio zabezpieczone. Badania mogą odpowiednio szybko zaplanować ewakuację terenu. Najczęściej stosowane są na wybrzeżach Stanów Zjednoczonych czy Japonii, gdzie dochodzi do trąb powietrznych i tsunami. 

Znaczenie geologii w energetyce

Geologia jako nauka jest niezbędna przy pozyskiwaniu energii elektrycznej i cieplnej. Podstawą polskiej energetyki jest węgiel, aby jednak go użyć, należy najpierw go znaleźć. W tym celu firma geologiczna musi zatrudnić odpowiednik geologów kopalnianych i poszukiwawczych. W zależności od tego, gdzie znajdą liczne złoża, tam planowana jest budowa kopalni. Musi być dostosowana pod względem infrastruktury do licznych map i przekrojów wykonanych przez geologów. 

W naszych domach nie jest potrzebny jedynie węgiel do ogrzewania. Potrzebny jest też piasek czy żwir, który ma ważne znaczenie przy projektowaniu budynków z betonu. W naszym domu istnieje też masa przedmiotów z różnych skał. Mało kto wie, że pumeks jest wytworem magmy znajdującej się w wulkanach. W domach często stosuje się wykończenia granitowe czy bazaltowe. Bez wyszukiwania złóż skał nie byłoby wielu podstawowych domowych przedmiotów, zwłaszcza metalowych i ceramicznych. 

Geologia z perspektywy historycznej

Geologia to ważna odnoga nauki z perspektywy historii. Stara się prześledzić budowę Ziemi od samego początku jej istnienia. Stara się określić jakie zmiany zachodziły na przestrzeni kolejnych epok. Wskazuje kiedy odbywały się najważniejsze orogenezy (czyli wypiętrzenia gór) czy ruchy kontynentów. Istnieje też dział geologii nazywany paleontologią, który na podstawie skamielin stara się określić, kiedy na Ziemi żyły dane gatunki zwierząt. Badania gruntu opierają na dostosowaniu danej warstwy geologicznej do konkretnej epoki. Przykładowo dinozaury żyły w jurze czy triasie, a mamuty w plejstocenie. 

Geologia stara się też badać zmiany zachodzące w naszym najbliższym otoczeniu. Hydrogeologia zajmuje się genezą tworzenia rzek, jezior i wód podziemnych. Dzięki niej możemy poszukiwać zasobów wody pitnej. Określa też, gdzie możemy postawić budynek lub który teren może zostać zalany powodzią. Tektonika z kolei pozwoli dowiedzieć się, dlaczego na naszym terenie występuje teren wyżynny lub nizinny.

Wszystkie te gałęzie geologii mocno wpływają na rozwój wielu dziedzin gospodarki. Geologia to też bardzo ciekawa nauka, która pozwoli z innej strony poznać historię naszego regionu, jak i całego świata. Pozwala ona też na spojrzenie w przyszłość. Istnieją specjalne badania, które przewidują, jak będzie wyglądał świat za kilkaset lat.